Բլոգ

երեխան գողանում է

Երբ երեխան գողանում է

Գողությունը բավական խիստ բառ է երեխաներին վերագրելու համար: Նախադպրոցական տարիքում, հատկապես մինչեւ 3 տարեկան հասակը, երեխայի համար գոյություն չունեն «իմ» կամ «ուրիշի» հասկացությունները: Եթե երկու տարեկան երեխան վերցրել է ուրիշի խաղալիքը եւ տարել տուն, ապա այդ դեպքը գողություն համարել պետք չէ: Նա տեսել է մի բան, ուզել է ունենալ, վերցրել է։ Դա չի նշանակում, որ երեխան գող է կամ էլ նրան վիճակված է ապագայում բանտում հայտնվել։ Թեպետ հենց այս տարիքից երեխային պետք է բացատրել, որ այն խաղալիքը, որն իրեն չի պատկանում, նա չի կարող մշտապես պահել իր մոտ, որ այն պետք է վերադարձնել: Երեխայի ինքնագիտակցությունը զարգանում է միայն երեք տարեկանից հետո և օգնում է հասկանալ իր և ուրիշների սահմանները, յուրացնել որոշակի կանոններ:
Դպրոցահասակ երեխան, որպես կանոն, արդեն հասկանում է, որ առանց թույլտվության ուրիշի իրը վերցնելը գողություն է համարվում: Այնուամենայնիվ, պետք չէ շտապել և երեխային «գող» պիտակը վերագրել:
Մանկական տարիքում կամ դեռահասության ժամանակ գողություն են անում հաճախ նաեւ ֆինանսապես ապահովված ընտանիքի երեխաները: Խնդիրն այն է, որ նմանատիպ պահվածքի դրդապատճառները կարող են շատ տարբեր լինել՝ հուզական դեպրիվացիա, հարազատներից մեկի կորուստ, ծնողների ամուսնալուծություն, ուշադրության պակաս, միայնակության զգացում, լքված լինելու զգացում եւ նմանատիպ այլ հոգեբանական խնդիրներ, տրավմաներ:
Կարեւոր է, որ հարազատները մշտապես ամոթանքով և սպառնալիքներով չվախեցնեն երեխային: Դրանք ստեղծում են արատավոր շրջան, որից շատ դժվար է դուրս գալ: Անհրաժեշտ է օգնել երեխային հասկանալ իր արարքը, իր իրական պահանջմունքները բավարարելու ճանապարհներ գտնել:
Սկզբնաղբյուրը՝  Երկուսով հոգեբանական մասնագիտացված կենտրոն:

Ինչո՞ւ մեր երեխաներն իրար հետ չեն խաղում

Ինչո՞ւ մեր երեխաներն իրար հետ չեն խաղում

Յոթը տարվա մենություն



Մոտ հինգ ամյա աղջնակը մոտենում է նախ երկար ծամերով բալիկին, հետո գնդակով տղային…Փորձում է ընկերանալ: Ի վերջո երրորդ երեխայի հետ ստացվում է: Ավազների մեջ խաղում են: Տասը րոպե անց աղջիկը մոտենում է մորը և առաջարկում է տուն վերադառնալ:
-Ինչո՞ւ, բալես, բա քույրիկի հետ չէի՞ր խաղում:
-Ես միամիտ իրա աշտարակին կպա քանդեցի, ինքն էլ ասեց, որ էլ չի ուզում խաղա:
Նկարագրվածը դեռ լավ տարբերակն է: Երեխան ընկերներ փնտրում է:
Մանկական խաղահրապարակներում հաճախ հայտնվող ծնողները հավանաբար նկատել են, որ մեր օրերում երեխաներն այնքան էլ ակտիվ չեն նոր ընկերներ, բակում շրջապատ գտնելու հարցում: Ես երկար ժամանակ հետևել եմ բակում իրար կողք կողքի խաղացող երեխաներին: Ամեն մեկն ունի իր գնդակը, հեծանիվը, դույլն ու պարանը, բայց միմյանց կարիքը նրանք կարծես թե չունեն:
Երբ խոսում եմ այս մասին, զրուցակիցներից հաճախ լսում եմ «հիմիկվա երեխաներն ուրիշ են» արտահայտությունը: Հարց է ծագում` ինչո՞ւ: Այդ ի՞նչ «հիմա» է, որ եկավ և տակն ու վրա արեց մեզ ծանոթ մանկության տարբերակը:
Փորձենք վերլուծել և հասկանալ իրավիճակը: Նախեւառաջ ուզում եմ, խուսափելով որեւէ գնահատականից, նշել երեխաների պահվածքի այն դրսեւորումները, որոնք իմ մանկության ժամանակ հազվադեպ էին հանդիպում, բայց այժմ կարծես թե նորմայի մի տեսակ են դարձել:
Եւ այսպես`
Երեխաները բակում չունեն նոր ընկերներ գտնելու, հասակակիցների խմբի մեջ ինտեգրվելու, այդ խումը մեծացնելու առանձնակի ձգտում:


[...]

կարդալ ավելին

դեռահասի-օրվա-ռեժիմը

Դեռահասի Օրվա Ռեժիմը

Դեռահասի ճիշտ կենսակերպի ապահովման համար կարեւոր է նրա օրվա ռեժիմի ճիշտ կազմակերպումը: Դեռահասի օրվա ռեժիմից է կախված նրա առողջությունը, ֆիզիկական և հոգեբանական զարգացումը, աշխատունակությունն ու առաջադիմությունը: Դեռահասն ինքը հաճախ չի կարողանում ճիշտ կազմակմակերպել իր օրը: Նա կարող է տարվել որեւէ գործով, ինչից կտուժեն ուսումը, հանգիստը, քունը: Հենց այստեղ է անհրաժեշտ ծնողի օգնությւոնը, եթե նկատում եք, որ օրվա ավարտին երեխան գերհոգնած և նյարդային է , աշխատե՛ք ճիշտ կազմակերպել նրա օրվա ռեժիմը, եւ  բացասական ախտանշանները  հետզհետե կանհետանան: [...]

կարդալ ավելին

մանկական վախեր

Մանկական վախեր

Մանկական վախերը բազմազան են: Դրանք կարող են առաջանալ ամենատարբեր պատճառներից: Բացի ձեռքբերովի վախերից,որոնք առաջանում են այս կամ այն արտաքին իրավիճակներին ի պատասխան, կարող են լինել նաև տարիքային վախեր, որոնք բնական են և ժամանակավոր բնույթ են կրում, եթե երեխային շրջապատող միջավայրում սթրեսային իրադրություններ չեն լինում.
Մինչև վեց ամսական  երեխային կարող են վախեցնել ցանկացած բարձր ձայնը, անսպասելի աղմուկը, անկումը, ֆիզիկական հենարանի կորուստը:
Յոթ ամսականից մինչև մեկ տարեկան   երեխային արդեն սկսում են վախեցնել որոշակի ձայները, անծանոթ մարդիկ, բարձրությունը, հագուստ հագնելու և հանելու գործընթացը:
Մեկից երկու տարեկանում   երեխաները սկսում են վախենալ ծնողներից բաժանումից, անծանոթ մարդկանցից, քնից:
Մինչև երեք տարեկան   երեխաների համար վախի աղբյուր է կրկին ծնողներից բաժանումը, ծնողների կողմից մերժվածությունը, անծանոթ հասակակիցները, միջավայրի փոփոխությունը, օրակարգի փոփոխությունը:
Երեքից չորս տարեկանում    երեխաների մոտ ակտիվանում է մթության, մենակության, փակ տարածությունների վախը:
Վեցից յոթ տարեկանում   սկսվում է մահվան վախը:
Յոթից ութ տարեկանում   ծնողների սերը կորցնելու, ծնողների սպասելիքները չարդարացնելու վախն  է ակտիվանում:
Ութ տարեկանից   սկիզբ  է առնում ծնողների մահվան, ծնողներին կորցնելու վախը:


[...]

կարդալ ավելին

աղջիկ երեխաների միջազգային օր

Աղջիկ Երեխաների Միջազգային Օր

Հոկտեմբերի 11-ը ՄԱԿ-ի կողմից հայտարարվել է Աղջիկ երեխաների Միջազգային օր: Օրվա նպատակն է հանրության ուշադրությունը գրավել դեպի աղջիկ երեխաների խնդիրները, պաշտպանել նրանց բռնություններից եւ խտրականության դրսեւորումներից:

Ողջ աշխարհում աղջիկները բախվում են տարբեր խնդիրների՝ մի տեղ դա վաղաժամ ամուսնությունն ու ծննդաբերությունն է, մյուս տեղում՝ կրթությունից զրկելը, երրորդում՝ սեռական օրգանների ծիսական խեղումը… Հայաստանում այսօր աղջիկ երեխաների նկատմամբ ծառացած, թերևս, մեծագույն խնդիրը պտղի սեռով պայմանավորված հղիության արհեստական ընդհատումներն են, որի պատճառով մեր երկրում ամեն տարի չի ծնվում մոտ 1500 աղջիկ եւ եթե այդ դինամիկան պահապանվի մինչեւ 2060 թվականը մենք կկորցնենք 93 000 աղջիկ կամ ապագա մայր:
Չնայած այդ երևույթը նվազեցնելու ջանքերին` ըստ «Չափազանց վաղաժամ ամուսնություններ. վերջ դնել երեխաների ամուսնությանը» զեկույցի` երեխաների ամուսնության հաճախականությունը վերջին տասնամյակում մնացել է նույնը Եթե ներկա միտումները շարունակվեն, ապա մինչև 2030-ը յուրաքանչյուր տարի ամուսնացող մանկահասակ հարսնացուների թիվը 2010-ի 14.2 մլն-ից հասած կլինի 15.1 մլն-ի՝ աճելով ավելի քան 14%-ով: Զարգացող երկրներում (բացառությամբ Չինաստանի) ամեն երեք աղջկանից մեկը ամուսնական դաշինք կմտնի մինչև 18 տարեկանը:

 

 

բանաստեղծություններ ուսուցչի մասին

ԲԱՆԱՍՏԵՂԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ ՆՎԻՐՎԱԾ ՈՒՍՈՒՑԻՉՆԵՐԻՆ

Ի՞նչ կմնար մարդկությունից, տե՜ր աստված,
Թե չունենար ուսուցիչներ, դպրոցներ:
Ահա ինչու` ամբողջ հոգով և սրտանց-
Ուսուցիչներ, խոնարհվում եմ ձեր առջև:


[...]

կարդալ ավելին

2018-2019թթ ուստարվա աշնանային արձակուրդի օրերը

ՀՀ կրթության և գիտության նախարար Արայիկ Հարությունյանի հուլիսի 11-ին ստորագրված 694-Ն հրամանում նշվում է 2018-2019թթ ուստարվա աշնանային արձակուրդի օրերը.

  • Ուսումնական պարապմունքների ընթացքում 3-12-րդ դասարանների սովորողներին տրվում են արձակուրդներ` աշնանային՝ 2018թ. հոկտեմբերի 29-ից նոյեմբերի 4-ը ներառյալ,

  • 1-2-րդ  դասարանցիների աշնանային արձակուրդները տրվում են 2018թ. հոկտեմբերի 22-ից նոյեմբերի 4-ը ներառյալ:

Զվարճալի Խնդիրներ

Տրամաբանական խաղերը, խաղ- խնդիրները երեխաների մոտ զարգացնում են պատկերային մտածողությունը, տրամաբանությունը, ճկուն դատողություն կատարելու ունակությունը: Լուծելով յուրաքանչյուր գեղեցիկ հետաքրքիր խնդիր, երեխան լցվում է անհուն ուրախությամբ:


[...]

կարդալ ավելին

Մանկական բանաստեղծություններ աշնան մասին

ԱՇՆԱՆ ՆԿԱՐ


Դեղին մատիտ առա,
Նկարեցի աշուն՝
Տերևներով առատ,
Տերևներով նախշուն:
Կարմիր մատիտ առա,
Նկարեցի աշուն՝
Խնձորներով առատ,
Ու դեղձերով նախշուն:
Կանաչ մատիտ առա,
Նկարեցի ծիլեր՝
Ու ծիլերի վրա
Ամպի ճերմակ թելեր:
Առա կապույտ մատիտ
Եվ իմ աշնան վրա
Նկարեցի չվող
Կռունկների երամ:
Ու սև գույներով հետո
Նկարեցի երկիր,
Ափսոս, որ չունեի
Ուրիշ տեսակ ներկեր:
Հազար գույնի մատիտ
Ինչպե՞ս ես ճարեի,
Որ պատկերը աշնան
Լրիվ նկարեի:
Ն.ՄԻՔԱՅԵԼՅԱՆ


[...]

կարդալ ավելին

մանկապարտեզ

Երեխաներին մանկապարտեզ տանելու ցանկալի տարիքը

Իհարկե, ցանկալի տարիքը կախված է երեխայի առանձնահատկություններից: Կան երեխաներ, որոնք արդեն 2 տարեկանից լրիվ պատրաստ են մանկապարտեզ հաճախելուն, սակայն ընդունված է համարել, որ լավագույն տարիքը 3 տարեկանն է: Այդ ժամանակ երեխան արդեն ունի զարգացած խոսք, կարողանում է արտահայտել իր զգացմունքներն ու ցանկությունները, սովոր է մեծահասակներին տեղեկացնել իր կարիքների մասին (զուգարանի կարիք, սոված է կամ մրսում է) եւ այլն:
3 պարզ քայլերը, որոնք ձեր երեխային կնախապատրաստեն մանկապարտեզ հաճախելուն՝ [...]

կարդալ ավելին