Մանկական հոգեբանություն

Զարգացնող խաղ 2,6 տարեկանից բարձր երեխաների համար

զարգացնող-խաղ


Այս խաղի օգնությամբ զարգացնում ենք գրեթե բոլոր հոգեկան գործընթացները եւ հատկապես խոսքը (տարիքը՝ 2.6-ից սկսած): Մեզ անհրաժեշտ կլինի խաղալիք սպասք տարբեր չափերի եւ խաղալիք գազօջախ: Շատ հաճախ ծնողները խուսափում են երեխային խաղալու համար ջուր տալ, քանի որ այն հոգսաշատ է, բայց ի հակառակ այդ ամենի՝ այն շատ ցանկալի է երեխաների համար ու շատ զարգացնող: Ջրով խաղերը զարգացնում են տակտիլային զգացողությունը: Տարաներից մեկի մեջ լցնում ենք ջուր եւ առաջարկում ճաշիկ եփել կամ թեյ: Լցնում ենք կաթսայի մեջ եւ դնում գազօջախին, միացնում, եփելու ձայն հանում, գդալով խառնում, ինչու չէ, նաեւ համտեսում:




[...]

Կարդալ Ավելին

Էյդետիկան երեխաների եւ մեծահասակների համար

էյդետիկա-ուշադրություն-երեխաների


Ինչպե՞ս չմոռանալ կարեւոր տեղեկատվությունը եւ յուրացնել նյութն ավելի արդյունավետ: Էյդետիկայի օգնությամբ մարդն ունակ է նշանակալիորեն ընդլայնել սեփական հնարավորությունները:
Ամերիկացի հայտնի հոգեբան Դանիել Լապպը, ինչպես նաեւ այլ հոգեբաններ եւ մանկավարժներ, առաջնորդվելով էյդետիկայի մեթոդաբանությամբ, մշակել են ցանկացած տարիքում հիշողությունը, ինչպես նաեւ իմացական մյուս գործընթացները լավացնելու ծրագիր-մեթոդաբանություն:
Էյդետիկան նաեւ բազմաթիվ գիտնականների ուսումնասիրության կենտրոնում է եղել:




[...]

Կարդալ Ավելին

1 տարեկանի համար զարգացնող խաղեր

1 տարեկանի զարգացնող խաղեր


«Երկուսով» հոգեբանական կենտրոնի լոգոպեդ Մարիամ Պետրոսյանն
առաջարկում է խաղեր, որոնք կնպաստեն զարգացնել մանր մոտորիկան, խոսքը, ուշադրությունը, մտածողությունը, կոորդինացիան, հետեւողականությունը, հույզերի արտահայտումը կյանքի առաջին տարում։




[...]

Կարդալ Ավելին

3 տարեկանի ճգնաժամ

3 տարեկանի ճգնաժամ կամակորություն


Երեք տարեկանում երեխայի կյանքում բազմաթիվ փոփոխություններ են տեղի ունենում։ Առհասարակ բոլոր տարիքային ճգնաժամերը, որոնք կոչվում են նաեւ «անցումային» փուլեր, կապված են որակական փոփոխությունների հետ։ Այսինքն, այս տարիքում ծնվում են նոր որակներ ու կարողություններ, որոնք չկային մինչ այդ։ Այդ նոր որակները բոլոր ճգնաժամային տարիքներում, այստեղ եւս առնչվում են եւ՛ երեխայի ֆիզիոլոգիական, եւ՛ հուզական ու ինտելեկտուալ ոլորտներին։




[...]

Կարդալ Ավելին

Երբ երեխան գողանում է

երեխան գողանում է

Գողությունը բավական խիստ բառ է երեխաներին վերագրելու համար: Նախադպրոցական տարիքում, հատկապես մինչեւ 3 տարեկան հասակը, երեխայի համար գոյություն չունեն «իմ» կամ «ուրիշի» հասկացությունները: Եթե երկու տարեկան երեխան վերցրել է ուրիշի խաղալիքը եւ տարել տուն, ապա այդ դեպքը գողություն համարել պետք չէ: Նա տեսել է մի բան, ուզել է ունենալ, վերցրել է։ Դա չի նշանակում, որ [...]Կարդալ ԱվելինԵրբ երեխան գողանում է

Ինչո՞ւ մեր երեխաներն իրար հետ չեն խաղում

Ինչո՞ւ մեր երեխաներն իրար հետ չեն խաղում

Յոթը տարվա մենություն



Մոտ հինգ ամյա աղջնակը մոտենում է նախ երկար ծամերով բալիկին, հետո գնդակով տղային…Փորձում է ընկերանալ: Ի վերջո երրորդ երեխայի հետ ստացվում է: Ավազների մեջ խաղում են: Տասը րոպե անց աղջիկը մոտենում է մորը և առաջարկում է տուն վերադառնալ:
-Ինչո՞ւ, բալես, բա քույրիկի հետ չէի՞ր խաղում:
-Ես միամիտ իրա աշտարակին կպա քանդեցի, ինքն էլ ասեց, որ էլ չի ուզում խաղա:
Նկարագրվածը դեռ լավ տարբերակն է: Երեխան ընկերներ փնտրում է:
Մանկական խաղահրապարակներում հաճախ հայտնվող ծնողները հավանաբար նկատել են, որ մեր օրերում երեխաներն այնքան էլ ակտիվ չեն նոր ընկերներ, բակում շրջապատ գտնելու հարցում: Ես երկար ժամանակ հետևել եմ բակում իրար կողք կողքի խաղացող երեխաներին: Ամեն մեկն ունի իր գնդակը, հեծանիվը, դույլն ու պարանը, բայց միմյանց կարիքը նրանք կարծես թե չունեն:
Երբ խոսում եմ այս մասին, զրուցակիցներից հաճախ լսում եմ «հիմիկվա երեխաներն ուրիշ են» արտահայտությունը: Հարց է ծագում` ինչո՞ւ: Այդ ի՞նչ «հիմա» է, որ եկավ և տակն ու վրա արեց մեզ ծանոթ մանկության տարբերակը:
Փորձենք վերլուծել և հասկանալ իրավիճակը: Նախեւառաջ ուզում եմ, խուսափելով որեւէ գնահատականից, նշել երեխաների պահվածքի այն դրսեւորումները, որոնք իմ մանկության ժամանակ հազվադեպ էին հանդիպում, բայց այժմ կարծես թե նորմայի մի տեսակ են դարձել:
Եւ այսպես`
Երեխաները բակում չունեն նոր ընկերներ գտնելու, հասակակիցների խմբի մեջ ինտեգրվելու, այդ խումը մեծացնելու առանձնակի ձգտում:


[...]

Կարդալ Ավելին

Երեխաներին մանկապարտեզ տանելու ցանկալի տարիքը

մանկապարտեզ

Իհարկե, ցանկալի տարիքը կախված է երեխայի առանձնահատկություններից: Կան երեխաներ, որոնք արդեն 2 տարեկանից լրիվ պատրաստ են մանկապարտեզ հաճախելուն, սակայն ընդունված է համարել, որ լավագույն տարիքը 3 տարեկանն է: Այդ ժամանակ երեխան արդեն ունի զարգացած խոսք, կարողանում է արտահայտել իր զգացմունքներն ու ցանկությունները, սովոր է մեծահասակներին տեղեկացնել իր կարիքների մասին (զուգարանի կարիք, սոված է կամ մրսում է) եւ այլն:
3 պարզ քայլերը, որոնք ձեր երեխային կնախապատրաստեն մանկապարտեզ հաճախելուն՝ [...]

Կարդալ Ավելին

Մայրական ծեծ

Ծեծը, թերեւս, բոլոր պատժամիջոցներից ամենատարածվածն է եւ իրականում ամենաանցանկալին: Եթե մյուս պատժամիջոցները կարելի է կիրառել դաստիարակության երկարատև եւ դժվարին գործընթացի ընթացքում, ապա ծեծը միանշանակ ոչ մի դրական ներդրում չի կարող ունենալ եւ ոչ մի պարագայում: Իրականում ծեծը երեխային հանդարտեցնելու եւ անցանկալի գործողության վերջը դնելու ամենահեշտ մեթոդն է: Ոչ առանձնապես համբերատարություն է այն պահանջում, ոչ էլ մեծ ճիգեր:


[...]

Կարդալ Ավելին

ԱՆՎԵՐԱՊԱՀ ՍԵՐ

մայրական սեր

Մայրական սերը, իրականում, երեխայի հետ չի ծնվում: Շատ մայրիկներ երեխայի կյանքի առաջին ամիսներին նոր-նոր սովորում են սիրել այդ փոքրիկ, անպաշտպան և անհասկանալիորեն անվերջ ճչացող արարածին, որը միայն անհարմարություն ու տհաճություն է առաջացնում: Իհարկե, քիչ մայրիկներ են խոստովանում դա, սակայն հաճախ քիչ է մնացել մի լավ թափահարեն այդ ծվծվանին 
Պետք չէ մեղադրեք ինքներդ  ձեզ, եթե հայտնվել եք նման իրավիճակում: Գաղտնիք չէ, որ բոլոր մայրիկներն էլ, թեկուզ մեկ անգամ, ունեցել են այդ ապրումները: Դա, նույնիսկ, իր հիմնավոր պատճառաբանությունն ունի: Այսպես, երիտասարդ հղի կինը մինչև ծննդաբերությունը շրջապատված է եղել ընտանիքի, հարազատների, միջավայրի համընդհանուր ուշադրությամբ: Երեխայի ծնունդն էլ համընդհանուր ուրախուրյան առիթ էր: Սակայն, կրքերը խաղաղվեցին, ամենքն իր գործով է զբաղված ու, կարծես, չեն էլ նկատում հոգնատանջ մայրիկին: Այնպիսի տպավորություն է ստեղծվում, ասես, դու քո փոքրիկի հետ ոչ ոքի պետք չես: Ավելին, բոլորը վազքի մեջ են, կյանքը եռում է շուրջդ, բայց դու  կապվել ես այդ արարածի մահճակալին, վերջ ազատությանը….Անգամ ուզածիդ չափ լացել չես կարող…
Սա կոչվում է ‹‹հետծննդաբերական ընկճախտ (դեպրեսիա)››: Դա բոլորի մոտ էլ լինում է, թեև յուրաքանչյուրի մոտ յուրովի: Դա  առավել խիստ է դրսևորվում առաջին երեխայի ծնունդից հետո: Հետագայում՝ մյուս երեխաների ծնունդից հետո ընկճվածության զգացողությունը կամաց-կամաց թուլանում է:


[...]

Կարդալ Ավելին

Ներկապնակը երեխայի հոգու հայելին է

Սովորաբար երեխաները նկարելիս օգտագործում են 5-6 գույն։ Ավելի շատ գույներ օգտագործում են զգացմունքային, հուզառատ փոքրիկները։ Ավելի քիչ գույներ օգտագործելը խոսում է տվյալ պահին երեխայի բացասական հույզերի մասին։ Մուգ կապույտը արտացոլում է երեխայի ներքին խնդիրները, հանգստի կարիքն ու ինքնավերլուծումը։ Կանաչ գույնը հավասարակշռության, անկախության, համառության, անվտանգության ձգտման գույնն է։ Կարմիրն արտահայտում է կամքի ուժ, ագրեսիա, գրգռվածություն ու [...]Կարդալ ԱվելինՆերկապնակը երեխայի հոգու հայելին է